Przejdź do treści
Gabinetyweterynaryjne.pl
Dopasuj gabinet

Kaszel kenelowy u psa: objawy, kaszel wsteczny i kaszel u psa

Pies kaszle tak, jakby się czymś zadławił, i kończy odruchem wymiotnym? Nagraj napad telefonem, bo w gabinecie pies zwykle milczy. Opisz objawy i miasto, a dopasowanie AI wskaże placówki z RTG klatki piersiowej i diagnostyką oddechową.

Dopasuj gabinet · AI
Jakie masz zwierzę?

Uczciwy status każdego wpisu · bez fałszywych ocen

Kaszel kenelowy to najczęstsza przyczyna nagłego, suchego kaszlu u psa: zaczyna się 5 do 10 dni po kontakcie z innym psem, trwa 10 do 20 dni i u zdrowego dorosłego psa mija sam, bez antybiotyku. Brzmi jak gęganie i zwykle kończy się odruchem wymiotnym, co opiekunowie zgłaszają jako wymioty. Antybiotyk jest potrzebny dopiero wtedy, gdy dołącza gorączka, apatia, brak apetytu albo ropny wyciek z nosa, czyli gdy doszło do zapalenia płuc. Ponieważ to właśnie gorączka przesądza o tej granicy, warto ją zmierzyć, a nie oceniać dotykiem: progi i sposób pomiaru zebraliśmy przy temperaturze u psa i kota. Jeśli pies zamiast kaszleć gwałtownie WCIĄGA powietrze przez nos przy zamkniętym pysku, to nie jest kaszel, tylko kaszel wsteczny i jest niegroźny. Kaszel, który ciągnie się dłużej niż trzy tygodnie albo wraca miesiącami, to już inna historia: najczęściej zapadanie tchawicy u małego psa, przewlekłe zapalenie oskrzeli albo serce.

Kiedy kaszel przestaje być tylko kaszlem

Większość kaszlących psów może spokojnie poczekać do rana albo do wizyty w ciągu dnia. Poniższe trzy sytuacje czekać nie mogą, bo w każdej z nich problemem nie jest już kaszel, tylko to, że psu zaczyna brakować tlenu albo że proces zszedł do miąższu płuc.

Sine albo blade dziąsła

Zajrzyj psu pod wargę. Prawidłowe dziąsła są różowe. Odcień siny, szarawy albo ceglasty oznacza, że krew nie dowozi tlenu i to jest wyjazd natychmiast, o każdej porze. Nie czekaj, aż pies się położy, bo pies z niedotlenieniem długo stoi i dopiero na końcu zapada się gwałtownie.

Oddech w spoczynku powyżej 30 na minutę

Policz ruchy klatki piersiowej u śpiącego psa przez 15 sekund i pomnóż przez cztery. Zdrowy pies w spoczynku oddycha zwykle 15 do 25 razy na minutę. Utrzymujące się powyżej 30 u śpiącego psa jest jednym z najwcześniejszych sygnałów obrzęku płuc i nie wymaga żadnego sprzętu, żeby je wychwycić.

Gorączka, apatia i ropny wyciek z nosa

To zestaw, który odróżnia niepowikłany kaszel kenelowy od odoskrzelowego zapalenia płuc. Dopóki pies je, biega i tylko kaszle, jest dobrze mimo hałasu. Gdy przestaje jeść i chowa się w kącie, choroba zeszła niżej i dopiero tutaj antybiotyk ma sens. Gorączkę stwierdza się pomiarem w odbycie, a nie po ciepłym nosie: u psa zaczyna się powyżej 39,5 stopnia.

Duszność jest jedynym objawem oddechowym, przy którym nie ma sensu czekanie i obserwowanie. Placówki pracujące w nocy i w weekendy zebraliśmy przy całodobowym dyżurze weterynaryjnym. Jadąc, zadzwoń wcześniej i powiedz, że pies ma trudności z oddychaniem: takiego pacjenta przyjmuje się poza kolejnością i od razu podaje tlen.

Rozpoznanie różnicowe

Kaszel u psa: sześć przyczyn i jak je odróżnić

Kaszel jest objawem, nie chorobą, a rozpoznanie w gabinecie sprowadza się do przypisania pacjenta do jednego z poniższych wierszy. Decyduje zwykle nie samo brzmienie, tylko trzy rzeczy razem: jak długo to trwa, co pies robił 5 do 10 dni wcześniej i jak wygląda poza napadami. Dlatego pierwsze pytanie w gabinecie brzmi zwykle nie o kaszel, tylko o hotel, groomera i psie przedszkole.

Kaszel kenelowy, kaszel wsteczny, zapadanie tchawicy, kaszel sercowy, zapalenie płuc i pasożyty płucne u psa: porównanie brzmienia, przebiegu, typowego pacjenta i badania rozstrzygającego
Przyczyna Jak brzmi i jak wygląda Kiedy się nasila Typowy pacjent Co rozstrzyga
Kaszel kenelowy Suchy, napadowy, bardzo donośny, brzmi jak gęganie albo jakby pies się czymś zadławił. Bardzo często kończy się odruchem wymiotnym i odksztuszeniem piany, co opiekunowie zgłaszają jako wymioty. Przy podnieceniu, przy ucisku obroży, w nocy. Napadami po kilkanaście sekund. Pies w każdym wieku, który 5 do 10 dni wcześniej miał kontakt z innymi psami: hotel, psie przedszkole, wystawa, groomer, schronisko, wybieg. Wywiad plus osłuchanie. Ucisk tchawicy na szyi wywołuje typowy napad. RTG klatki tylko po to, żeby wykluczyć zapalenie płuc.
Kaszel wsteczny To w ogóle nie jest kaszel. Seria głośnych, gwałtownych WDECHÓW przez nos, przy zamkniętym pysku, przypominająca chrapanie albo prychanie. Pies stoi nieruchomo z wyciągniętą szyją i głową odchyloną do tyłu. Po podnieceniu, po pociągnięciu smyczy, po szybkim piciu, przy kurzu. Trwa od kilku sekund do kilku minut i mija bez śladu. Najczęściej psy poniżej 15 kg i rasy krótkopyskie: mops, buldog francuski, shih tzu, york. Nagranie telefonem. Kierunek powietrza widać na filmie i to jest cała diagnostyka w typowym przypadku.
Zapadanie tchawicy Ostry, suchy kaszel opisywany dokładnie tak samo jak kenelowy, czyli jak gęganie. Różnica jest w przebiegu: nie mija po trzech tygodniach, tylko wraca miesiącami i powoli się nasila. Przy podnoszeniu psa, przy ciągnięciu na smyczy, przy podnieceniu, w upale, po wysiłku. Bywają omdlenia. Małe rasy w średnim wieku i starsze: york, szpic miniaturowy, pudel, chihuahua. Nadwaga bardzo pogarsza obraz. Zwykłe RTG często nie wystarcza, bo zapadanie jest dynamiczne. Rozstrzyga fluoroskopia albo endoskopia.
Kaszel sercowy Zwykle wilgotny, częściej nad ranem i w nocy, u psa, który poza tym gorzej znosi spacery i szybciej oddycha w spoczynku. W nocy, w pozycji leżącej, po wysiłku. Postępuje tygodniami, a nie dniami. Najczęściej mały pies w średnim wieku lub starszy ze szmerem w sercu, typowo z chorobą zastawki dwudzielnej. RTG klatki piersiowej i echo serca. Sam szmer nie wystarcza, o czym niżej, bo to jedna z najczęściej mylonych rzeczy w tej dziedzinie.
Zapalenie płuc Kaszel mokry, produktywny, często cichszy niż kenelowy, za to z gorączką, apatią, brakiem apetytu i ropnym wyciekiem z nosa. Stale. Psu zwykle wyraźnie brakuje sił, a oddech jest przyspieszony także w spoczynku. Szczeniak, pies starszy, pies po zachłyśnięciu, pies z obniżoną odpornością, pies z niepowikłanego kaszlu kenelowego, który się pogorszył. RTG klatki piersiowej. Tu antybiotyk jest wskazany, a lek przeciwkaszlowy jest wręcz przeciwwskazany.
Pasożyty płucne i sercowe Przewlekły kaszel bez gorączki, u psa, który poza tym wygląda dobrze, czasem z nietolerancją wysiłku. Po wysiłku. Ciągnie się tygodniami i nie reaguje na nic. Pies wychodzący, jedzący ślimaki, po wyjeździe na południe Europy, nieregularnie odrobaczany. Badanie kału metodą Baermanna, testy w kierunku dirofilarii, czasem popłuczyny z oskrzeli.

Ostatni wiersz bywa pomijany, a w Polsce przestał być egzotyką. Pierwszy rodzimy przypadek dirofilariozy u psa potwierdzono u nas w 2009 roku, a ocieplenie klimatu pozwoliło nicieniom przejść pełny cykl rozwojowy w naszych komarach. Zdecydowanie częściej rozpoznaje się u nas postać podskórną, ale u psa z przewlekłym kaszlem i historią wyjazdów na południe Europy testy w tym kierunku mają sens. Schematy profilaktyki opisaliśmy przy odrobaczaniu psa i kota.

Najczęstsza przyczyna

Kaszel kenelowy u psa: objawy i ile trwa

Nazwa jest myląca na dwa sposoby. Po pierwsze, to nie jedna choroba, tylko zespół: najczęściej współzakażenie bakterią Bordetella bronchiseptica z wirusem parainfluenzy psów i adenowirusem psów typu 2. Po drugie, żeby się nim zarazić, nie trzeba trafić do hodowli ani schroniska. Wystarczy wspólna miska na psim wybiegu, dwadzieścia minut u groomera albo obwąchanie się na spacerze.

5 do 10 dni

Tyle mija od kontaktu do pierwszego kaszlnięcia. To dlatego opiekunowie prawie nigdy nie łączą choroby z tym jednym psem sprzed tygodnia i mówią, że pies zachorował bez powodu.

10 do 20 dni

Tyle trwa kaszel w niepowikłanym przebiegu. Najgorzej jest na początku, potem nasilenie stopniowo słabnie, choć pojedyncze napady potrafią wracać jeszcze pod koniec.

Pierwsze 5 dni

W tym oknie kaszel zwykle osiąga szczyt i zaczyna odpuszczać. Brak jakiejkolwiek poprawy po pięciu dniach jest sygnałem, żeby jednak zawieźć psa na osłuchanie.

3 do 4 miesięcy

Tyle po pozornym wyzdrowieniu pies może jeszcze siać bakterię. W badaniach doświadczalnych izolowano ją z wydzielin przez co najmniej 19 tygodni. Wygląda zdrowo i zaraża.

Dlaczego lekarz często nie daje antybiotyku

To jest chyba najczęstsze nieporozumienie w gabinecie przy tej chorobie. Opiekun przyjeżdża z psem, który kaszle jak stary palacz, i wychodzi bez recepty, co odbiera jako zbycie. Tymczasem trzon kaszlu kenelowego jest wirusowy, a antybiotyk na wirusy nie działa. Podręcznikowe wskazanie do antybiotyku pojawia się dopiero wtedy, gdy są cechy zapalenia płuc albo gdy prowadzi do niego wynik posiewu z antybiogramem.

Jest też druga rzecz, o której warto wiedzieć, zanim sięgnie się po cokolwiek z apteczki. Leki przeciwkaszlowe są przy zapaleniu płuc przeciwwskazane, bo wyłączają odruch, który usuwa wydzielinę z dróg oddechowych. Opiekun nie ma jak odróżnić niepowikłanego kaszlu kenelowego od zapalenia płuc bez osłuchania i zdjęcia RTG, więc wyciszenie kaszlu na własną rękę bywa najgorszą z możliwych decyzji. Dlatego na tej stronie świadomie nie ma nazw preparatów ani dawek.

Co naprawdę pomaga w domu przez te dwa do trzech tygodni: szelki zamiast obroży, żeby nie drażnić tchawicy, spokój i brak wysiłku, nawilżone powietrze, oddzielenie od innych psów oraz codzienna kontrola trzech rzeczy, czyli apetytu, temperatury i tego, czy kaszel nie zrobił się mokry.

Profilaktyka

Szczepienie na kaszel kenelowy: czego się po nim spodziewać

Szczepionka przeciw kaszlowi kenelowemu to szczepienie nieobowiązkowe, które w Polsce podaje się przede wszystkim psom mającym kontakt z innymi psami. Hotele dla zwierząt, psie przedszkola i organizatorzy wystaw często wymagają go w regulaminie, i to jest zwykle moment, w którym opiekun pierwszy raz o nim słyszy.

Postać donosowa

Kombinacja awirulentnej Bordetella bronchiseptica z modyfikowaną żywą parainfluenzą, zakraplana do nozdrza. Buduje odporność miejscową dokładnie tam, gdzie zakażenie się zaczyna, i działa szybciej niż zastrzyk. Dlatego jest to postać typowo wybierana przed wyjazdem psa do hotelu.

Postać wstrzykiwana

Preparaty podskórne z wyciągami podjednostkowymi bakterii. Wymagają zwykle dwóch dawek w odstępie kilku tygodni przy pierwszym szczepieniu, więc trzeba je zaplanować z dużym wyprzedzeniem. Bywają wybierane u psów, które nie znoszą zakraplania do nosa.

Czego szczepionka nie robi

Nie daje stuprocentowej ochrony i nie jest pomyłką lekarza, gdy zaszczepiony pies mimo wszystko zakaszle. Zespół wywołuje kilka różnych drobnoustrojów, a szczepionka celuje w najczęstsze. Zaszczepiony pies choruje jednak zwykle krócej i łagodniej.

Termin ma tu znaczenie praktyczne. Szczepienia nie robi się w dniu zawiezienia psa do hotelu, bo odporność potrzebuje czasu na zbudowanie, a przy postaciach wstrzykiwanych potrzebna bywa druga dawka. Umów je z zapasem kilku tygodni przed wyjazdem. Warto też wiedzieć, że po szczepionce donosowej pies przez pewien czas sieje szczep szczepionkowy, w piśmiennictwie podaje się okres do sześciu tygodni. Dla zdrowych psów w domu nie ma to znaczenia, ale jeśli mieszka z wami pies w trakcie chemioterapii albo osoba w ciężkiej immunosupresji, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.

Pełny kalendarz szczepień, razem ze szczepieniami obowiązkowymi i terminami dla szczeniąt, zebraliśmy na stronie o szczepieniach psa i kota. Jeśli zastanawiasz się, czy w waszym trybie życia to szczepienie ma sens, rozpisaliśmy tę decyzję osobno w artykule o tym, dla których psów szczepienie na kaszel kenelowy się opłaca.

Najczęstsza pomyłka

Kaszel wsteczny u psa: co to jest i co robić

Fachowo nazywa się to napadowym wdechem. Podrażnienie błony śluzowej nosogardła wywołuje skurcz mięśni gardła, przez co powietrze nie przechodzi swobodnie do krtani, a wydzielina zostaje przesunięta do części ustnej gardła i połknięta. Brzmi to potwornie, wygląda jak duszenie się i regularnie kończy nocnym telefonem na dyżur. W ogromnej większości przypadków jest całkowicie niegroźne.

Jak wygląda napad

  • Pies staje nieruchomo, wyciąga szyję do przodu i odchyla głowę do tyłu.
  • Pysk pozostaje ZAMKNIĘTY, nozdrza są rozszerzone, wargi odciągnięte.
  • Wykonuje serię głośnych, nagłych, szybkich wdechów przez nos.
  • Trwa od kilku sekund do kilku minut i wraca nieregularnie.
  • Po wszystkim pies natychmiast wraca do normy i biegnie dalej.

Jedyne kryterium, którego potrzebujesz

Kierunek powietrza. Przy kaszlu i kichaniu powietrze leci na zewnątrz. Przy kaszlu wstecznym pies gwałtownie wciąga je do środka przez nos, przy zamkniętym pysku. To wszystko. Nagraj jeden epizod telefonem, a lekarz rozpozna go w kilka sekund, bo w gabinecie pies i tak tego nie powtórzy.

Zjawisko opisywane jest częściej u psów poniżej 15 kilogramów i u ras krótkopyskich: mopsów, buldogów francuskich, shih tzu, yorków. Typowe wyzwalacze to podniecenie, pociągnięcie smyczy, zbyt szybkie jedzenie albo picie, kurz i alergeny.

Kiedy jednak trzeba to sprawdzić

Kaszel wsteczny bywa objawem, a nie tylko odruchem, i granica jest prosta: idziesz do lekarza, gdy epizody nagle stały się częste albo długie, gdy pojawiły się dopiero teraz u starszego psa albo gdy dołączył do nich jednostronny wyciek z nosa, krwawienie z nosa czy chrapanie, którego wcześniej nie było. Wtedy szuka się przyczyny, a lista podejrzanych obejmuje nicienie nosowe, ciało obce, polip, guz, wydłużone podniebienie miękkie oraz chorobę dolnych dróg oddechowych. Diagnostyka wygląda wtedy tak: badanie jamy ustnej i gardła w sedacji, RTG głowy, a w razie potrzeby rynoskopia.

Kaszel, który nie mija

Zapadanie tchawicy u psa: objawy, stopnie i rokowania

Jeśli mały pies kaszle jak gęś od miesięcy, a każdy kolejny lek daje poprawę na tydzień, to zwykle nie jest przewlekła infekcja. Chrząstki tchawicy tracą sztywność, a jej światło zapada się przy każdym gwałtowniejszym oddechu. Choroba dotyczy przede wszystkim małych ras w średnim wieku i starszych: yorków, szpiców miniaturowych, pudli i chihuahua.

Stopnie zapadania tchawicy u psa od 1 do 4: zwężenie światła, obraz endoskopowy i konsekwencje praktyczne
Stopień Zwężenie światła Co widać w endoskopii Co to znaczy w praktyce
Stopień 1 Światło tchawicy zwężone o około 25 procent Kształt tchawicy nadal prawidłowy, błona grzbietowa lekko wiotka Zwykle kaszel tylko przy podnieceniu. Leczenie zachowawcze, szelki zamiast obroży, redukcja masy ciała
Stopień 2 Światło zwężone o około 50 procent Błona grzbietowa wyraźnie wiotka, chrząstki zaczynają się spłaszczać Kaszel częstszy i głośniejszy, nadal najczęściej prowadzony zachowawczo
Stopień 3 Światło zwężone o około 75 procent Chrząstki niemal płaskie, błona grzbietowa dotyka dna tchawicy Kaszel przewlekły, epizody duszności. Tu zaczyna się rozmowa o zabiegu
Stopień 4 Światło zamknięte niemal całkowicie Tchawica całkowicie spłaszczona, błona grzbietowa leży na chrząstkach Stan zagrożenia życia przy każdym podnieceniu. Wskazanie do stentu lub pierścieni

Dlaczego samo RTG często nie wystarcza

Zapadanie tchawicy jest zjawiskiem dynamicznym: światło zwęża się w jednej fazie oddechu, a w drugiej wraca do normy. Zdjęcie rentgenowskie zatrzymuje jedną chwilę i potrafi trafić w tę korzystną, dlatego prawidłowy wynik RTG nie wyklucza choroby. Rozstrzyga fluoroskopia, czyli obraz ruchomy rejestrowany w czasie oddychania, albo endoskopia, która daje najlepszy wgląd w drogi oddechowe i przy okazji pozwala pobrać materiał do badania.

Placówki z pracownią obrazową zebraliśmy przy USG i RTG psa i kota, a listę specjalistów przy specjalistach weterynarii.

Skuteczność leczenia w liczbach

Około 70 procent
Tyle psów wyraźnie się poprawia przy samym leczeniu zachowawczym połączonym z redukcją masy ciała. To zwykle pierwszy krok i u większości pacjentów wystarcza na lata.
Około 75 procent
Poprawa po założeniu pierścieni zewnątrzświatłowych. Zabieg zewnętrzny, bez wchodzenia do światła tchawicy. Ryzyko obejmuje porażenie krtani i utrzymujący się mimo wszystko kaszel.
95 i 90 procent
Stent wewnątrzświatłowy: 95 procent psów poprawia się natychmiast, a 90 procent wykazuje wyraźną poprawę w kontroli odległej. Powikłania to przerost tkanki, złamanie stentu i jego przemieszczenie.

Dwie rzeczy, które opiekun może zrobić od razu i które mają w tej chorobie mierzalny wpływ: zamienić obrożę na szelki i doprowadzić psa do prawidłowej masy ciała. Nadwaga u małego psa z wiotką tchawicą pogarsza każdy inny element leczenia.

Zakwestionowany dogmat

Kaszel sercowy u psa: co się zmieniło

Przez lata tłumaczenie było proste i powtarzane wszędzie: powiększony lewy przedsionek uciska lewe oskrzele główne, a ucisk wywołuje kaszel. Stąd wzięło się przekonanie, że pies ze szmerem w sercu, który kaszle, kaszle właśnie z powodu serca. Nowsze prace każą traktować to ostrożniej.

Co pokazały badania

Nie udało się wykazać korelacji między przewlekłym kaszlem a radiologicznymi cechami zwężenia oskrzeli u psów z kardiomegalią i poszerzeniem lewego przedsionka. Innymi słowy: są psy z wyraźnym zwężeniem, które w ogóle nie kaszlą, i psy bez zwężenia, które kaszlą regularnie. Coraz częściej wskazuje się na współistniejącą chorobę dróg oddechowych, zwłaszcza bronchomalację, która u małych psów z chorobą zastawki dwudzielnej występuje często.

Co z tego wynika dla ciebie

Szmer w sercu u kaszlącego psa nie dowodzi, że kaszel jest sercowy. Ten sam york może mieć jednocześnie chorobę zastawki i wiotką tchawicę, a leczenie każdej z nich wygląda inaczej. Rozstrzyga RTG klatki piersiowej i echo serca, a nie sam stetoskop. Praktyczna wskazówka między wizytami: policz psu oddechy w czasie snu. Utrzymujące się powyżej 30 na minutę u śpiącego psa przemawia za zastojem w płucach i jest powodem do pilnej wizyty.

Szmery, echo serca i to, kiedy pies potrzebuje kardiologa, opisaliśmy przy kardiologii weterynaryjnej.

U kota jest odwrotnie

Kaszel u kota: dlaczego to inna choroba niż u psa

Odruch przeniesienia wiedzy o psim kaszlu na kota jest naturalny i prowadzi w złą stronę. U psa kaszel często kieruje myślenie ku sercu. U kota niemal nigdy: koty z chorobą serca zwykle nie kaszlą, tylko przyspieszają oddech i chowają się. Kaszlący kot to przede wszystkim astma, która dotyczy 1 do 5 procent populacji kotów.

Astma czy kula włosów

Rozstrzygają dwie rzeczy. Kot z astmą kaszle i NIC nie wykrztusza, stoi w miejscu, ma wyprostowaną szyję i grzbiet. Kot pozbywający się kuli włosów wygina grzbiet w łuk, przemieszcza się i na końcu coś zwraca. Ten drugi obraz jest zwykle niegroźny.

Napad astmy jest stanem nagłym

Kot z otwartym pyskiem, oddychający jak pies, to zawsze wyjazd natychmiast. Koty prawie nigdy nie ziają, więc oddychanie przez otwarty pysk oznacza, że rezerwy się skończyły. Nie transportuj go w zamkniętej torbie i nie zwlekaj do rana.

Co robi lekarz

RTG klatki piersiowej, badanie kału w kierunku nicieni płucnych oraz, w cięższych przypadkach, płukanie oskrzeli z badaniem cytologicznym. Astmy się nie wylecza, ale bardzo dobrze się ją kontroluje, często wziewnie, przez wiele lat.

Co dzieje się w gabinecie

Jak rozpoznaje się przyczynę kaszlu u psa

Diagnostyka idzie od rzeczy najtańszych do najdroższych i przy typowym kaszlu kenelowym kończy się na pierwszym punkcie. Kolejne kroki wchodzą wtedy, gdy kaszel trwa dłużej niż trzy tygodnie, wraca falami przez miesiące albo towarzyszą mu objawy ogólne.

Osłuchanie i ucisk tchawicy

Pierwsza i najtańsza rzecz. Lekarz osłuchuje pola płucne i serce, a potem lekko uciska tchawicę na szyi. Łatwe wywołanie napadu kaszlu przemawia za chorobą tchawicy i oskrzeli, a nie za sercem.

RTG klatki piersiowej

Rozstrzyga o dwóch najważniejszych rzeczach: czy jest zapalenie płuc i czy serce jest powiększone. Od tego zależy, czy pies dostanie antybiotyk, czy leczenie kardiologiczne, czy nic poza obserwacją.

Fluoroskopia

Zdjęcie pokazuje jedną chwilę, a tchawica zapada się dynamicznie, w czasie wdechu albo wydechu. Fluoroskopia to obraz ruchomy i dopiero na nim widać zapadanie, którego zwykłe RTG nie złapało.

Bronchoskopia z płukaniem oskrzeli

Daje najlepszy wgląd w drogi oddechowe i pozwala pobrać materiał na posiew i badanie cytologiczne. Tu rozstrzyga się przewlekłe zapalenie oskrzeli, pasożyty płucne i ciało obce.

Echo serca

Odpowiada na pytanie, czy szmer, który lekarz słyszy, ma już znaczenie hemodynamiczne. Sam szmer u kaszlącego psa niczego nie przesądza, o czym niżej.

Badania w kierunku pasożytów

Badanie kału metodą Baermanna w kierunku nicieni płucnych oraz testy w kierunku dirofilarii u psa, który wyjeżdżał na południe Europy albo nie był regularnie odrobaczany.

Najlepsza rzecz, jaką możesz przynieść na wizytę, jest darmowa: nagranie napadu. Kaszel jest objawem, który w gabinecie prawie nigdy się nie pojawia, bo stres i nowe otoczenie go tłumią. Trzydziestosekundowy film z telefonu rozstrzyga w kilka chwil pytania, na które opis słowny nie odpowiada: czy powietrze idzie do środka czy na zewnątrz, czy kaszel jest suchy czy mokry i czy kończy się odruchem wymiotnym. Zapisz też datę pierwszego kaszlnięcia i miejsca, w których pies był w poprzednim tygodniu.

Najczęstsze pytania

Kaszel u psa: pytania

W większości przypadków tak. Niepowikłany kaszel kenelowy jest chorobą samoograniczającą się: kaszel pojawia się nagle 5 do 10 dni po kontakcie z chorym psem i utrzymuje się zwykle 10 do 20 dni, a jego nasilenie słabnie już w ciągu pierwszych pięciu dni. Warunek jest jeden: pies przez cały ten czas ma apetyt, jest żywy i nie gorączkuje. Jeśli którakolwiek z tych rzeczy się zmieni, to już nie jest zwykły kaszel kenelowy.

Bardzo. To najbardziej zaraźliwa choroba oddechowa psów, przenoszona kropelkowo, przez bezpośredni kontakt oraz przez wspólne miski, zabawki i posłania. Pies zaraża jeszcze zanim zacznie kaszleć. Co gorsza, Bordetella bronchiseptica bywa siana nawet 3 do 4 miesięcy po pozornym wyzdrowieniu, a w badaniach doświadczalnych izolowano ją z wydzielin przez co najmniej 19 tygodni.

Praktycznie nie. Bordetella bronchiseptica jest opisywana jako zoonoza, ale udokumentowane zakażenia u ludzi są bardzo rzadkie i dotyczą niemal wyłącznie osób w ciężkiej immunosupresji, na przykład pacjentów z zaawansowanym HIV, po przeszczepie albo w trakcie chemioterapii. Dla zdrowego domownika ryzyko jest znikome. Jeśli jednak ktoś w domu jest leczony immunosupresyjnie, warto zachować dystans i higienę rąk.

Tak, kot może się zarazić Bordetellą bronchiseptica od psa, choć zdarza się to rzadziej niż zakażenie psa od psa. U kotów przebieg jest zwykle łagodniejszy i częściej dominują objawy z górnych dróg oddechowych: kichanie, wyciek z nosa i z oczu, a nie sam kaszel. Ciężej chorują kocięta i koty żyjące w dużych grupach.

U dorosłego, zdrowego psa zwykle nie: jest uciążliwy, głośny i długi, ale kończy się sam. Niebezpieczny robi się wtedy, gdy przechodzi w odoskrzelowe zapalenie płuc, a to zdarza się przede wszystkim u szczeniąt, psów starszych, psów ras krótkopyskich i pacjentów z obniżoną odpornością. Sygnały ostrzegawcze to gorączka, apatia, brak apetytu, ropny wyciek z nosa i zmiana kaszlu z suchego na mokry.

Typowo 10 do 20 dni, licząc od pojawienia się kaszlu. Sam kaszel zaczyna się nagle 5 do 10 dni po kontakcie z zarażonym psem, jest najgorszy w pierwszych dniach i potem stopniowo słabnie. Kaszel utrzymujący się powyżej trzech tygodni przestaje pasować do niepowikłanego kaszlu kenelowego i wymaga zdjęcia RTG klatki piersiowej, bo w tym miejscu najczęściej ujawnia się zapadanie tchawicy albo przewlekłe zapalenie oskrzeli.

Zależy od przyczyny i to jest najważniejsza wskazówka, jaką opiekun przynosi do gabinetu. Kaszel kenelowy i zapadanie tchawicy brzmią jak gęganie gęsi albo jakby pies się czymś zadławił, są suche i napadowe. Kaszel sercowy jest raczej wilgotny i nasila się w nocy. Kaszel przy zapaleniu płuc jest mokry i towarzyszy mu gorączka. Nagraj napad telefonem, bo w gabinecie pies zwykle nie kaszle.

To napadowy wdech, czyli odruch, w którym podrażnienie błony śluzowej nosogardła wywołuje skurcz mięśni gardła. Pies staje z wyciągniętą szyją i głową odchyloną do tyłu, ma zamknięty pysk i rozszerzone nozdrza, i wykonuje serię głośnych, gwałtownych wdechów. Wygląda to dramatycznie, ale w ogromnej większości przypadków jest zupełnie niegroźne, nie boli i mija samo po kilku sekundach do kilku minut.

W czasie epizodu wystarczy zachować spokój i pozwolić psu dokończyć. Wielu opiekunom pomaga delikatne masowanie gardła albo krótkie zasłonięcie nozdrzy dłonią, co zmusza psa do przełknięcia i przerywa napad. Nie trzeba nic podawać. Do lekarza idzie się wtedy, gdy epizody nagle stały się częste lub długie, bo wtedy szuka się przyczyny: nicieni nosowych, ciała obcego, polipa albo wydłużonego podniebienia miękkiego.

Po kierunku powietrza i to jest jedyne kryterium, którego potrzebujesz. Przy kaszlu i kichaniu powietrze leci NA ZEWNĄTRZ, przy kaszlu wstecznym pies gwałtownie WCIĄGA je do środka przez nos, przy zamkniętym pysku. Druga wskazówka to przebieg: po epizodzie kaszlu wstecznego pies w jednej sekundzie wraca do normy i biegnie dalej, a kaszel wraca falami przez wiele dni.

Może, ale rzadziej, niż się powszechnie sądzi, i sam szmer w sercu tego nie przesądza. Klasyczne tłumaczenie mówiło, że powiększony lewy przedsionek uciska lewe oskrzele główne. Nowsze prace nie wykazały korelacji między przewlekłym kaszlem a radiologicznymi cechami zwężenia oskrzeli u psów z powiększonym przedsionkiem: są psy ze zwężeniem, które nie kaszlą, i psy bez zwężenia, które kaszlą. Rozstrzyga RTG klatki i echo serca.

Nocne nasilenie kaszlu ma dwa główne wyjaśnienia i różnicuje je tempo. Przy chorobie serca kaszel narasta tygodniami, pies gorzej znosi spacery i szybciej oddycha w spoczynku. Przy zapadaniu tchawicy i przewlekłym zapaleniu oskrzeli kaszel jest napadowy, suchy i wraca miesiącami bez pogorszenia kondycji. Policz psu oddechy w czasie snu: powyżej 30 na minutę u śpiącego psa to powód do pilnej wizyty.

Najczęściej nic groźniejszego niż silny kaszel z górnych dróg oddechowych. Napad kaszlu kenelowego typowo kończy się odruchem wymiotnym i odksztuszeniem odrobiny białej piany, co opiekunowie zgłaszają jako wymioty. Zupełnie inną sytuacją jest pies, który wykonuje puste odruchy wymiotne i NIC nie zwraca, ma powiększający się brzuch i jest niespokojny. To może być skręt żołądka i wtedy liczą się minuty.

Nie i ta różnica bywa kosztowna. U psa kaszel często prowadzi do serca, u kota niemal nigdy: koty z chorobą serca zwykle nie kaszlą, tylko przyspieszają oddech. Kaszlący kot to przede wszystkim astma, która dotyczy 1 do 5 procent kotów. Kot z astmą kaszle, ale nic nie wykrztusza i stoi w miejscu z wyprostowaną szyją, a kot pozbywający się kuli włosów wygina grzbiet, przemieszcza się i coś zwraca.

Znajdź gabinet, który prześwietli tę klatkę

Kaszel, który trwa dłużej niż trzy tygodnie, rozstrzyga się zdjęciem RTG klatki piersiowej, a nie kolejnym preparatem z apteki. Opisz objawy, gatunek i miasto, a dopasowanie AI wskaże placówki z pracownią obrazową. Bez fałszywych ocen i bez prowizji za pacjenta.